Kookplaat en laadpaal tegelijk: kan je aansluiting dat aan?

Ja, je kan koken op inductie en tegelijk je elektrische auto laden, op voorwaarde dat je laadpaal weet hoeveel stroom de rest van je woning op dat moment vraagt. Zonder die regeling tellen de twee zwaarste verbruikers in huis gewoon op, en op een klassieke Belgische aansluiting is dat al snel meer dan je hoofdzekering toelaat. Het gevolg ken je misschien: de pasta staat op, de auto hangt aan de lader en plots zit je in het donker. Hieronder rekenen we voor de drie aansluitingen die je in Vlaanderen het vaakst tegenkomt uit wat wel en niet kan, en wat een elektricien moet nakijken.

Kort samengevat

• Een monofasige aansluiting van 40 A levert 9,2 kW. Een inductiekookplaat op hoog vermogen en een laadpaal samen gaan daar snel over.
• Ook op een driefasige 400 V-aansluiting van 25 A kan één fase overbelast raken, omdat kookplaat en laadpaal vaak dezelfde fasen belasten.
• Dynamisch lastbeheer meet het verbruik aan je hoofdaansluiting en verlaagt het laadvermogen automatisch zolang je kookt.
• Laden via een gewoon stopcontact terwijl je kookt is een noodoplossing met strikte voorwaarden, geen dagelijkse gewoonte.
• Laat een elektricien aansluiting, kookgroep en laadpunt samen bekijken en de installatie keuren volgens het AREI.

Inhoudsopgave

• Waarom het misloopt: je aansluiting heeft een plafond
• Wat een kookplaat en een laadpaal vragen
• Drie rekenvoorbeelden uit de praktijk
• Een tweefasige kookplaat op een driefasige aansluiting
• Slim laden en dynamisch lastbeheer: zo werkt het
• Laden via het stopcontact terwijl je kookt
• Ook je energiefactuur kijkt mee
• Wat je elektricien moet nakijken
• Onze kijk op koken en laden
• Laadpaal met lastbeheer laten plaatsen
• Bronnen

Waarom het misloopt: je aansluiting heeft een plafond

Elke woning hangt via een hoofdzekering aan het net. Die zekering bepaalt hoeveel vermogen je huis tegelijk mag afnemen. Welke toestellen erachter hangen, maakt niet uit: zodra de som te hoog wordt, schakelt ze af, of springt eerst de automaat van de kring die het zwaarst belast is.

Volgens Vlaanderen.be hebben veel woningen een monofasige aansluiting van 40 A, goed voor 9,2 kW. Nieuwere of verzwaarde aansluitingen zijn driefasig: Fluvius vermeldt voor een standaard driefasige aansluiting op 400 V 25 A en 17,3 kW. Daarnaast kom je in Vlaanderen nog het oudere 3 x 230 V-net zonder nulgeleider tegen, dat zich weer anders gedraagt.

Het totaal in kW zegt niet alles. Bij een driefasige aansluiting geldt de limiet per fase. Je kan 17,3 kW beschikbaar hebben en toch een zekering zien springen, omdat één fase 32 A vraagt terwijl ze er maar 25 mag leveren. Verderop rekenen we dat concreet uit.

In onze gids over hoofdzekering en laadpaal lees je per type aansluiting wat je veilig kan aansluiten.

Wat een kookplaat en een laadpaal vragen

Een inductiekookplaat is een van de zwaarste toestellen in huis. Veel modellen van ongeveer 7,4 kW worden aangesloten op twee fasen plus nulgeleider, met ongeveer 16 A per gebruikte fase, op een eigen stroomkring. Hoeveel de plaat echt trekt, hangt af van wat je kookt: één pan op een middelmatige stand vraagt veel minder dan vier zones met boostfunctie. Net dat maakt het lastig, want het verbruik springt op en neer, soms binnen enkele seconden.

Een laadpaal is het omgekeerde: een constante, zware afnemer die urenlang op hetzelfde vermogen draait. Fluvius beschrijft thuisladen als maximaal 3,7 kW bij 16 A monofasig of 11 kW bij 16 A driefasig. Dat verschil merk je: volgens Fluvius laad je met 3,7 kW ongeveer 15 km rijbereik per uur, met 11 kW ongeveer 50 km. Wie minder dan 100 km per dag rijdt en 's nachts kan laden, heeft volgens Fluvius meestal genoeg aan eenfasig laden.

Tel daar de rest van je huis bij: oven, vaatwasser, warmtepomp, droogkast. Rond etenstijd draaien die vaak tegelijk, en net dan komt de auto thuis en wordt hij ingeplugd. Het moment waarop je het meeste stroom vraagt, is dus ook het moment waarop de laadpaal begint.

Drie rekenvoorbeelden uit de praktijk

We rekenen met afgeronde, typische waarden. Je eigen toestellen kunnen afwijken: het typeplaatje van je kookplaat en de instellingen van je laadpaal geven de juiste cijfers.

Monofasig 40 A: het krapste scenario

Je hebt 9,2 kW. De laadpaal laadt op 16 A, dus 3,7 kW. Er blijft 5,5 kW over voor de rest van je woning. Zet je twee zones op hoog en draait de oven mee, dan zit je daar snel boven. VAB rekent een strenger voorbeeld door: een laadunit van 7,2 kW laat op zo’n aansluiting nog maar 2 kW over, te weinig om te koken.

Op een monofasige aansluiting is koken en laden tegelijk zonder regeling dus vragen om problemen. Met dynamisch lastbeheer kan het wel: de laadpaal zakt terug terwijl jij kookt en neemt daarna weer meer. Je auto laadt 's avonds iets trager, maar de stroom valt niet uit.

Driefasig 3N400 V, 25 A: ruim in totaal, krap per fase

Je hebt 17,3 kW, verdeeld over drie fasen van 25 A. Een laadpaal van 11 kW trekt 16 A op elke fase. Je kookplaat hangt op twee fasen en vraagt daar op vol vermogen zo’n 16 A per fase. Op die twee fasen kom je dan uit op 32 A, terwijl de zekering 25 A toelaat. Het totaal blijft onder de 17,3 kW, en toch gaan de belaste fasen eruit.

Een lastbeheer dat alleen het totaal bekijkt, volstaat hier dus niet. Het systeem moet per fase meten en de laadstroom verlagen zodra één fase haar limiet nadert. Synergrid wijst er bovendien op dat een driefasige installatie de onbalans aan het aansluitpunt moet beperken. Een goede verdeling van de toestellen over de fasen helpt daarbij.

3 x 230 V: het oudere net

Op een net zonder nulgeleider gelden andere spelregels. Vlaanderen.be stelt dat je voor driefasig laden op een 3 x 230 V-net een transformator nodig hebt, en dat sommige voertuigen aan een driefasig laadpunt op 230 V maar met twee fasen en een lager vermogen laden. Ook je kookplaat moet een aansluitschema hebben dat bij dit net past, en dat ondersteunt niet elk model. Hier is advies vooraf echt nodig, want de oplossing hangt af van je auto, je kookplaat en je meterkast samen.

Een tweefasige kookplaat op een driefasige aansluiting

Een vraag die vaak terugkomt: kan een kookplaat voor twee fasen op een driefasige aansluiting? Ja. Veel modellen van 7,4 kW werken op een 400 V-net met twee fasen en een nulgeleider. De derde fase blijft dan vrij van kookverbruik, en daar heeft je laadpaal baat bij. Een elektricien kan de andere zware toestellen zo over de fasen verdelen dat er bij het koken nog ruimte overblijft, en het lastbeheer zo instellen dat het precies weet welke fase het eerst vol zit.

Het aansluitschema van de fabrikant blijft bepalend. Een aansluiting op 3 x 230 V zonder nulgeleider is niet hetzelfde als 400 V met nulgeleider, en een grote plaat met veel zones of ingebouwde afzuiging kan een andere aansluiting vragen. Kijk dus altijd de handleiding na voordat je kookgroep of meterkast laat aanpassen, en laat de aansluiting over aan iemand die het schema kan lezen.

Slim laden en dynamisch lastbeheer: zo werkt het

Slim laden draait om één principe: de laadpaal neemt wat er over is, niet wat hij maximaal kan. Fluvius beschrijft het als een regeling die het laadvermogen tijdelijk verlaagt als andere toestellen veel verbruiken, en het weer verhoogt zodra er capaciteit vrijkomt.

In de praktijk verloopt dat zo:

1. Een energiemeter in je meterkast meet continu, per fase, wat er door je hoofdaansluiting gaat.
2. De laadpaal of een energiebeheersysteem kent de limiet van je hoofdzekering.
3. Zet je de kookplaat aan, dan ziet het systeem het verbruik stijgen en verlaagt het meteen het laadvermogen.
4. Ben je klaar met koken, dan schakelt de laadpaal vanzelf weer op.
5. Heb je zonnepanelen, dan kan hetzelfde systeem de auto vooral laden met je eigen overschot.

Volgens Fluvius verdeelt load balancing het beschikbare vermogen optimaal over de afnemers, waardoor het vereiste aansluitvermogen kleiner kan zijn. Concreet: in veel woningen hoef je je aansluiting niet te verzwaren om koken en laden te combineren. Fluvius raadt slim laden ook sterk aan zodra er twee laadpunten zijn, bijvoorbeeld bij een gezin met twee elektrische auto’s.

Is verzwaren toch aangewezen, omdat je veel kilometers rijdt of een warmtepomp plant, dan lees je in ons artikel over de meterkast uitbreiden voor een laadpaal wat daarbij komt kijken. Een energiebeheersysteem gaat nog een stap verder en stuurt naast de laadpaal ook toestellen als een warmtepomp of boiler aan.

Laden via het stopcontact terwijl je kookt

Nog geen laadpaal? Dan is de verleiding groot om de laadkabel in het stopcontact in de garage te steken. Vlaanderen.be noemt laden via een stopcontact een noodoplossing met duidelijke voorwaarden: een Mode 2-kabel, een geaard stopcontact op een exclusieve kring, maximaal 10 A laadstroom, bekabeling van minstens 2,5 mm² en een automaat van maximaal 20 A. Een verlengkabel gebruik je beter niet. Sibelga stelt dat laden met een Mode 1-kabel, zonder kabelbeveiliging en laadcontrole, niet toegestaan is.

Waarom dat ertoe doet tijdens het koken: een laadkabel in een stopcontact weet niets van je kookplaat en trekt onverminderd door. Op een monofasige aansluiting van 40 A bereik je zo samen met een kookplaat op hoog makkelijk de limiet. Bovendien zijn standaardstopcontacten volgens Synergrid niet geschikt om langer dan een uur 16 A te leveren. Merk je dat een stopcontact of stekker warm wordt, stop dan met laden en laat een elektricien de kring nakijken. Voor dagelijks laden is een vast laadpunt met lastbeheer de veilige keuze.

Ook je energiefactuur kijkt mee

In Vlaanderen betaal je een deel van je nettarieven via het capaciteitstarief: je hoogste kwartierpiek van elke maand bepaalt mee wat je betaalt. Koken op vol vermogen terwijl de auto op volle kracht laadt, zet precies zo’n piek. Een lastbeheer dat de laadpaal laat terugzakken tijdens het koken voorkomt dus niet alleen dat de zekering springt, het houdt ook je piek lager.

Wie zonnepanelen heeft, kan nog verder gaan. Een thuisbatterij kan tijdens het koken een deel van het vermogen leveren, zodat je minder van het net afneemt op het drukste moment van de dag. Laden doet de auto dan liefst overdag met zonne-energie, of 's nachts wanneer de rest van het huis stil ligt.

Wat je elektricien moet nakijken

Voordat je kookplaat en laadpaal samen gebruikt, laat je deze punten controleren:

1. Je aansluiting: monofasig of driefasig, 230 of 400 V, en de waarde van je hoofdzekering.
2. De kookgroep: een eigen kring, de juiste kabelsectie, het aansluitschema van de kookplaat en de fasen waarop ze hangt.
3. Het laadvermogen: past het bij je auto en je aansluiting, en laten installatie, laadpunt, laadkabel en voertuig driefasig laden toe? Vlaanderen.be zet die voorwaarden op een rij.
4. De beveiliging: een vast laadpunt krijgt een eigen differentieel van maximaal 30 mA. Of dat type A of type B moet zijn, lees je in ons artikel over de differentieel type B voor een laadpaal.
5. Het lastbeheer: een meter die per fase meet en een laadpaal die er snel en correct op reageert.
6. De melding: Synergrid vereist een melding bij de netbeheerder voor vaste laadpunten boven 3,7 kW.
7. De keuring: na de plaatsing laat je de installatie keuren door een erkend keuringsorganisme.

Wil je vooraf weten wat zo’n traject kost, dan helpt ons overzicht van de kosten van een laadpaalinstallatie.

Onze kijk op koken en laden

Wij plaatsen geen laadpaal zonder dynamisch lastbeheer. Niet omdat het een leuke extra is, maar omdat de vraag “kan ik nog koken als de auto laadt?” in een Vlaamse woning bijna altijd terugkomt. Met lastbeheer is het antwoord simpel: ja, en je hoeft er niet aan te denken. De hoofdzekering raakt niet overbelast, de laadpaal past zich aan en je eigen zonne-energie gaat zoveel mogelijk naar je auto in plaats van naar het net.

We kijken daarbij altijd naar de hele woning, niet alleen naar de laadpaal. Op welke fasen hangt de kookplaat? Komt er nog een warmtepomp of thuisbatterij bij? Is je aansluiting monofasig, en is verzwaren echt nodig of volstaat slim verdelen? Pas als dat duidelijk is, kiezen we een laadstation van een A-merk en stellen we het op maat in. Elke installatie voeren we uit volgens het AREI, en je weet tijdens het hele traject waar je staat.

— TJ Technics

Laadpaal met lastbeheer laten plaatsen

Wil je koken, wassen en laden zonder dat je nog aan je hoofdzekering moet denken? Wij installeren laadpalen met dynamisch lastbeheer voor woningen, kleine bedrijven en appartementsgebouwen, afgestemd op je aansluiting, je kookplaat en je zonnepanelen.

Je krijgt advies op maat, een installatie door gecertificeerde installateurs conform het AREI en duidelijke opvolging van de eerste vraag tot de keuring. Bekijk ons aanbod voor een laadpaal plaatsen of neem contact op via TJ Technics.

Bronnen

• Uw elektrische wagen thuis laden, Vlaanderen.be
• Aansluiting elektriciteit eengezinswoning, Fluvius
• C1/127, standaardoplossingen voor de aansluiting van laadpunten, Synergrid
• Handvaten elektrisch laden, Fluvius
• Aansluiting aanpassen om thuis op te laden?, Fluvius
• Quelle puissance prévoir pour ma borne de recharge?, Sibelga
• Hoe installeer je een inductiekookplaat?, Dobbit
• Thuis een elektrische auto laden, hoe doe je dat?, VAB Magazine

Aanbevelingen

• Hoofdzekering en laadpaal: wat kan je veilig aansluiten?
• Load balancing laadpaal: nodig of overbodig voor uw woning?
• Laadpaal vermogen kiezen: 3,7, 7,4, 11 of 22 kW?